Openbare kunst in Tuindorp Oost
De barmhartige Samaritaan
Op het
grasveld tussen de Trooster- en de Van Everdingenlaan ter hoogte van de
Zwaardemakerlaan staat het kunstwerk "De Barmhartige Samaritaan".
Het beeld werd geplaatst op 11 november 1976 en werd vervaardigd door
de bekende beeldhouwer prof. V.P.S. Esser (Piet Esser). Deze koos de
figuur van de Samaritaan, ontdaan van ieder bijbels aspect, in april
1968 als onderwerp van een van zijn beelden.
Esser noemde het beeldhouwen een 'wanhopig vak'. "Het is steeds
kapotmaken en opnieuw beginnen". Hij modelleert zijn figuren eerst in
was, verandert, laat het soms rusten en werkt er later weer aan. En pas
als hij helemaal tevreden is, laat hij een afgietsel maken in brons.
Aan de Samaritaan werkte hij met tussenpozen maar liefst van 1968 tot
1976.
Over de keuze van de Barmhartige Samaritaan vertelt hij: "De mens die
de mens steunt, draagt, - zeg maar de offervaardigheid- heeft me altijd
geïntrigeerd. Tijdens de Vietnamoorlog zag je in de kranten steeds
foto's van mensen die met een gewonde op hun schouder liepen. Dat liet
me niet los. Je vindt dat motief terug in de Barmhartige Samaritaan".
Inmiddels is het kunstwerk uitgegroeid tot het uithangbord van Tuindorp Oost. Het dient als logo van de Stichting Buurtcomité Tuindorp-Oost en van de wijkkrant.
Wie is eigenlijk die Barmhartige Samaritaan?
Toen in 721 v. C. de Joden in ballingschap werden gevoerd, brachten de
Assyriërs andere volken naar Samaria. Zij vermengden zich met de
achtergebleven Joden, waardoor een bastaardvolk ontstond, dat als
onrein werd beschouwd. Dat was de oorsprong van een diepe en langdurige
vijandschap tussen Joden en Samaritanen.
Toen ruim zevenhonderd jaar later Jezus de vraag kreeg: wie is
eigenlijk "je naaste" legde hij dat volgens een parabel als volgt uit:
Een reiziger werd overvallen door rovers, die hem sloegen en halfdood
langs de weg lieten liggen. Een Joodse priester kwam voorbij, zag de
man en liep door. Dat deed ook een tempeldienaar. Tot er een Samaritaan
langs kwam. Die stopte, verzorgde zijn wonden, tilde hem op en bracht
hem naar een herberg. Deze barmhartige Samaritaan bleek de échte
naaste.
Over de kunstenaar
Vincent Pieter Semeyn Esser werd geboren op 9 maart 1914 in Baarn. Hij
volgde van 1934 tot 1939 lessen op de Rijksacademie in Amsterdam bij
Jan Bronner. In 1938 won hij een zilveren medaille van de Prix de Rome.
Hij volgde in 1947 Bronner op als hoogleraar aan de Amsterdamse
Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Jan Wolkers was een van zijn
leerlingen. Beroemde werken van Piet Esser zijn het Troelstramonument
in Den Haag en het Watersnoodrampmonument in Rotterdam. Esser wordt
algemeen beschouwd als de nestor van de Nederlandse figuratieve
beeldhouwkunst.
Hij stierf op 19 november 2004 in Leeuwarden en werd begraven in de
Dordogne, waar hij de laatste 25 jaar van zijn leven woonde.
Compositie
Op de Troosterhof bij het winkelcentrum De Gaard staat het kunstwerk
"Compositie".
Het beeld is vervaardigd door de kunstenaar Aert Rietbroek en geplaatst
in 1965.
Aert Rietbroek werd geboren in Den Haag, leefde van 1929 tot 1985 en
woonde vanaf 1951 in Amsterdam, waar meer van zijn werk te bewonderen
is.
Zo ligt op het Merwedeplein een groot bronzen plastiek met de titel Paardenvijgen,
staan in de Aalbersestraat Twee spelende kinderen met bal
en hangt in de Gerrit van der Veenstraat een plaquette.
Pony met Kind
Aan de Wevelaan op het gras voor de basisschool "De Regenboog" staat
het beeld Pony met kind.
Het beeld is geplaatst in
december 1965 bij de openbare lagere Dr. G. Kerschensteinerschool, die
toen nog aan de Wevelaan 2-4 gevestigd was.
Het bronzen beeld heeft een afmeting van 130 x 50 x 125 cm en staat op
een betonnen sokkel van 94 x 51 x 91 cm.
Het beeldt een jongen uit,
zittend op een pony.
Het kunstwerk is vervaardigd door E.A.F.R. van Zanten.
Deze kunstenaar
werd geboren in 1933 te Zaltbommel en woont in Naarden
Mandril
op het grasveld voor de basisschool De Regenboog aan de Wevelaan 2-4 staat
het kunstwerk
“Mandril”.
Het beeldje is vervaardigd door de kunstenaar E.A.F.R. van Zanten en
geplaatst in 1971.
Ballenkorf
Tegen de achtergevel van de
Dr. Pelsschool aan de Winklerlaan 79 vinden we de speelplastiek
“Ballenkorf”.
De plastiek is ontworpen in 1979 door G. Steyn.
Oorspronkelijk had het polyester plastiek een achtergrond van multiplex.
Dat is echter verdwenen.
Drie Ezels
Het kunstwerk "Drie Ezels" van Floyd Dewitt op de hoek van de Jan van
Galenstraat en de Kardinaal de Jongweg.
Genesis
Het beeld "Genesis" van Wout Maters, dat op het grasveld staat van de
Jordanlaan aan de noordkant van de kruising met de Eykmanlaan.
Voortgang van het Leven
Het kunstwerk "Voortgang van het Leven" dat symbolisch een druppel water voorstelt.
Het is gemaakt door de beeldhouwer Arie van de Berg en staat voor de ingang van Nieuw Bleyenburg.
In de achtertuin van het zorgcentrum Tuindorp Oost staan
enkele mooie kunstwerken.
Het beeld is geschonken door Verzorgingshuis Titus Brandsma.
-
“Ondersteunende
dynamiek” van Moniek Bastiaanse.
Moniek Bastiaanse geeft de volgende uitleg aan
het beeld: “Er werd een kunstwerk
gevraagd waarin het dynamische karakter van het leven van de bewoners tot
uitdrukking zou komen. Ik heb toen
gekozen voor een geestelijke dynamiek, die ik vormgegeven heb in een
waaiervormige uitstraling. De figuur in het ontwerp is vol levenslust en
energie en staat midden in het leven. Hij doet dat gedeeltelijk zelfstandig en
gedeeltelijk met de hulp van de verzorgingsflat. Dit wordt gesymboliseerd door
de twee sokkels waarop het beeld staat. Hij staat op ’t ene en leunt op ’t
andere.
-
“Zonnewijzer” geplaatst door de familie Blom-Visser ter ere
van hun 50-jarig huwelijk.
De
zonnewijzer is gemaakt door Harry de Groot.
In de voortuin naast de hoofdingang staat
“Samen
sterk”, gemaakt in 1984 door
Rien Goenée.
Dit beeld is gemaakt ter ere van het derde
lustrum van Tuindorp Oost.
Het is een in brons gegoten beeld. De
kunstenaar is geïnspireerd door de gedachte, dat in het gebouw één beschermende
en verzorgende vorm van huisvesting wordt geboden. De gebogen vorm van het
horizontale gedeelte van het plastiek duidt op de eigenschap van geborgenheid.
Het is als het ware, met wijd uitgespreide armen ontvankelijk zijn voor de
mensen, die vanuit de samenleving naar het huis toe komen: de gasten van bewoners, de medewerkers en nieuwe
bewoners.
Met de verticale lijnen geeft de kunstenaar
aan, dat al het leven uit de aarde voortkomt en zich omhoog richt naar licht.
Het heeft de eigenschap van het groeiend vermogen van al het leven. De gebogen poortjes geven als het ware aan, dat
de bewoners van dit gebouw een afgerond leven achter de rug hebben om in dit
gebouw in geborgenheid het leven op zinvolle wijze voort te zetten. Het
boetserend vermogen van de kunstenaar geeft
in de zich naar boven toe verdikkende zuilen aan, dat het ouder worden
gepaard gaat met een geestelijke rijping. Een uitbeelding van wijsheid, die
gepaard gaat met het natuurlijke proces bij het stijgen der jaren. De factor
“samen” geeft aan, dat er naast de individuele zelfstandigheid van de bewoners
gelegenheid is om in saamhorigheid met elkaar het leven van alledag betekenis
en inhoud te geven.
|
datering |
01/01/1977 - 31/12/1977 (20e eeuw) |
|
beschrijving |
Afbeelding van het kunstwerk "Compositie" voor de gevel van de Marnix Academie aan de Vogelsanglaan. Het beeld is geplaatst in 1976 voor de Protestant Christelijke pedagogische academie Jan van Nassau, zoals de school toen heette. |
|
opmerkingen |
naam kunstenaar: H. Perri datum plaatsing: 1976 materiaal: aluminium |
